Arap Ad Biliminin Klasik Temellleri

Bu çalışma, Arap ad bilimi bağlamında Arapçanın adbilimcil söz varlığını klasik eserler üzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, ilk olarak “ad” kavramının Arapça karşılığını, etimolojik kökenlerini ve söz konusu kavramın dil geleneğindeki yerini irdeleyerek okura temel düzeyde bir başlangıç sunmaktadır. Bu kapsamda, ismin isimlendirilenin aynısı mı, gayrısı mı yoksa ona ait bir sıfat mı olduğu sorusu etrafında şekillenen “isim-müsemmâ” tartışmasına yer verilmiş; meselenin sadece dille sınırlı kalmayıp zihinsel bir sürece nasıl dönüştüğünü göstermek adına bu kavramın vazʿ teorisi bağlamında semantik analizi yapılmıştır. Arapçadaki isimlendirme mantığının modern ad bilimle kesişen noktaları ve isimlerin tasnifi ele alınarak, Arap dil geleneğindeki adlandırma pratiğine dair tespitlerde bulunulmuştur. Adbilim kuramları klasik Arap dil geleneğiyle sentezlendiğinde karşımıza çıkan anlambilimsel ve yapısal tutarlılığın sergilendiği çalışmada; yeradbilim, kişiadbilim, hayvanadbilim, yıldızadbilim ve rüzgâradbilim gibi temel alt dalların Arap ad bilimi bağlamındaki kavramsal çerçevesi belirlenmiştir. Söz konusu alanların önemli bir kısmının mevcut literatürde müstakil karşılıklarının bulunmaması sebebiyle, bu dallara dair isimlendirme önerileri teklif edilmiştir. Nihayetinde tüm bu başlıklar altında, klasik Arapça kaynaklardan derlenen zengin bir bilgi ve dil malzemesi araştırmacıların istifadesine sunulmuştur.